Verslag Festival 50 Jaar travestie & transseksualiteit
Het project
Stichting Queer Art Productions organiseerde in de Pride-maand juni 2022 het cultureel festival 50 jaar travestie en transseksualiteit, met tentoonstellingen, films, theatervoorstellingen en ontmoetingen in de Hoornse culturele instellingen Theater Het Pakhuis, Hotel Maria Kapel en het Atelierschip Squirrel.
Het thema 50 jaar travestie en transseksualiteit bouwde verder op ideeën voor een tentoonstelling ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van de Transgender Groep Amsterdam (TGA). TGA is de oudste contactgroep in Nederland op het gebied van travestie & transseksualiteit. Helaas kon die tentoonstelling niet doorgaan ten gevolge van de corona pandemie.
Doel
Met dit project wilde Stichting Queer Art Productions aandacht vragen voor en zichtbaarheid geven aan travestie en transseksualiteit in de Queer-community. De verschillende kunstvormen toonden een beeld van de zeer diverse verhalen achter travestie en transseksualiteit.
Doelgroepen
De LHBTIQ+ gemeenschap in het algemeen en de travestie en transgender gemeenschap in Hoorn en omgeving.
Bezoekers van Theater Het Pakhuis. De expositie was de hele maand juni in het theater te zien, waardoor ook bezoekers, die niet zo snel naar een kunstexpositie of naar een expositie van dit onderwerp zouden gaan, de werken toch te zien kregen.
Geïnteresseerden in Kunst en Cultuur in Hoorn en omstreken. Deze groep werd bereikt via de deelnemende locaties, Cultuur Hoorn en persberichten.
Publiciteit
De doelgroepen werden geïnformeerd via de gebruikelijke digitale kanalen die de participerende Hoornse culturele instellingen gebruiken, de webpagina’s van de locale queer-gemeenschappen en persberichten naar de locale media.
Programma
Ruim 800 mensen bezochten de tentoonstellingen. De vier theateravonden waren voor minstens 70% van de capaciteit bezet.

Foto: Erik Foto
Expositie 50 jaar Travestie en Transseksualiteit – Theater Het Pakhuis
De gehele Pride maand juni was de tentoonstelling te bezichtigen in de foyer van Het Pakhuis. Archiefmateriaal, foto’s, tekeningen, schilderijen en objecten, gemaakt door mensen uit de Queer-gemeenschap, gaven een beeld van 50 jaar Travestie en Transseksualiteit: de oprichtingsakte uit februari 1970, afbeeldingen van de coördinatrices, de traditionele bijeenkomsten op de eerste woensdagavonden van de maand op terrassen en cafés, van de Pride-activiteiten zoals de boottochten, en ook de meer intieme house parties.
In samenspraak met de leiding en de vrijwilligers van Het Pakhuis werd bewust gekozen voor een laagdrempelige en informatieve opzet voor de bezoekers van Het Pakhuis, waardoor ook bezoekers, die niet zo snel naar een kunstexpositie of naar een expositie van dit onderwerp zouden gaan, de werken toch te zien kregen.
Voor de openingsfestiviteiten op 10 en de theateravonden op 10 en 11 juni werden gekozen voor een bredere en vrijmoediger opzet.

Fragment uit video-installatie Trans van Sander Lagrand
Vervolg-expositie 50 jaar Travestie en Transseksualiteit – Atelierschip Squirrel
Voor verder geïnteresseerden was een vervolg te zien op het Atelierschip Squirrel, op afspraak of in aansluiting op de activiteiten in Het Pakhuis dan wel het Hotel Maria Kapel (HKM). Ook de vrijwilligers van de participerende culturele instellingen vonden enthousiast hun weg naar het atelierschip.

Foto: Jeanine Squirrel
Theateravonden – Foyer en theater Het Pakhuis
Op vrijdag 10 juni – aansluitend op de officiële opening van het festival in de foyer – en zaterdag 11 juni vonden in de speelzaal de eerste twee theateravonden plaats.
Het programma van beide avonden bestond uit:
- lezing van Jeanine Squirrel over de tentoonstelling 50 jaar travestie en transseksualiteit
- vertoning van Questioning Out Loud van Carolina Kzan(Omara Productions), met aansluitend Q&A en performance van actrice Hel Chermont
- gesprekspauze met producenten en actrices
- performance Valeryia Le en Dora met hun afstudeerwerkstuk aan de School for New Dance Development.
- groepsontmoeting in de foyer
In overleg met de leiding van Theater Het Pakhuis werden de twee laatste theateravonden verplaatst naar zaterdag 15 en zondag 16 oktober. Het programma van beide avonden bestond uit:
- vertoning van fragmenten uit de documentaire-under-construction Queer Gender van Enno de Vos en Jeanine Squirrel
- her-vertoning van Questioning Out Loud van Carolina Kzan(Omara Productions), met aansluitend Q&A en performance van actrice Hel Chermont
- performance en videovertoning van Tiia Veneranta en Enno de Vos
- gesprekspauze met producenten en actrices
- performance This is not a lament, it’s the scream of the bird of prey van Francesca Lazerri en Maja Grzeczka
- groepsontmoeting in de foyer
Met name zaterdag 15 oktober werd druk bezocht door studenten van de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten. Zij toonden belangstelling om in 2023 tijdens het vervolgproject Festival Seksuele Oriëntatie een bewerking van hun Medusa Project ten tonele te brengen.

foto: Elliot Dehaspe
Een glimp van ‘This is not a lament, it’s the scream of the bird of prey’(Dit is geen klaagzang, het is de schreeuw van de roofvogel), het werk dat Francesca Lazerri en Maja Grzeczka recentelijk presenteerden na een korte residency op de Mime fabriek.
In Francesca’s woorden: “Het was een inspirerende en intense reis die we de komende maanden graag verder uitbouwen. Hartelijk dank aan de Mime Fabriek die ons deze mogelijkheid heeft gegeven, aan Matteo Bifulco voor zijn prachtige muziekcompositie en aan alle mensen die rond een open haard hun gedachten met ons kwamen delen.”
Lees meer over Francesca Lazerri: www.francescalazzeri.com
Documentaire Travestie en Transseksualiteit – Theater Het Pakhuis
Oorspronkelijk was de ambitie om tijdens de filmdag 2 juli in het HKM de documentaire-under-construction met de werktitel travestie & transseksualiteit te tonen, waarin transgenders zelf in beeld en aan het woord komen, gemaakt door Enno de Vos en Jeanine Squirrel.
Door enige maanden vertraging van de productie van de chips voor onze nieuwe camera’s werd het vertonen van fragmenten uit het eerste deel Genderidentifitatie uit de documentaire-under-construction, die inmiddels de naam Queer Gender had gekregen, uitgesteld tot de theateravonden in oktober.
Filmdag en afsluiting – foyer en cinema Hotel Maria Kapel (HKM)
Op zaterdag 2 juli een dag lang vertoning van documentaires – waaronder Hel Questioning Out Loud met Carolina Kzan van Omaro Productions – en de speelfilm The Danish Girl van Tom Hooper over een Deense kunstschilderes en een van de eerste transseksuelen die een geslachtsoperatie onderging.
Het programma omvatte:
- Hel Questioning Out Loud (Carolina Kzan, 2021)
- Todo sobre Mi Madre (Pedro Almodóvar,1999)
- Boys Don’t Cry (Kimberly Peirce, 1999)
- Tomboy (Céline Sciamma, 2011)
- The Danish Girl (Tom Hooper,2015)
Afsluiting van het festival met een receptie.\
Parallel werd in de Maria Kapel een eendagstentoonstelling met het vrijmoediger werk van de participerende kunstenaars getoond.
Sommige bezoekenden melden aan zich te laten interviewen voor de documentaire Queer Gender.

Foto van Zen van Bommel van performance Transmission met o.a. Enno de Vos
Samenwerking
Van meet af aan waren er oriënterende gesprekken met de Hoornse culturele instellingen Het Pakhuis, Hotel Maria Kapel, De Boterhal en Expoost.
Unaniem kwamen we qua planning uit op de Pride maand juni. Alleen, daarna bleek dat de Boterhal bezet was en Expoost zou gaan verhuizen naar een nieuwe bestemming. Besloten werd in 2022 verder te gaan met Het Pakhuis en Hotel Maria Kapel, en in 2023 ook met De Boterhal en Expoost.
Stichting Queer Art Productions
Stichting Queer Art Productions is een in Hoorn gevestigde culturele instelling.

Foto Jeanine Squirrel
Zij werd opgericht op 28 februari 2022 en stelt zich ten doel:
Het creëren van een diverse en levendige samenleving middels het verlenen van steun aan kunst en kunstenaars, in het bijzonder uit de Queer-gemeenschap, zulks over generaties en disciplines heen.
Deze doelstelling wil de stichting onder meer realiseren door het organiseren van een rondreizend sociaal-cultureel evenement, met gebruikmaking van de specifieke mogelijkheden van lokale samenwerkende organisaties, te beginnen in Hoorn.
Contactgegevens
Stichting Queer Art Productions,
Onder de boompjes 21, 1621GG Hoorn
jeaninesquirrel@live.com (secretariaat)